راهنمای جامع معاملات فصلی آژانس های هواپیمایی، نحوه ثبت بلیط، کمیسیون و جرایم مالیاتی
براساس قوانین مالیاتی ایران، تمام مودیان از جمله آژانسهای هواپیمایی موظف هستند که خلاصه معاملات خود را به صورت فصلی برای سازمان امور مالیاتی ارسال کنند. به طور خلاصه به این اظهار شرایط و معاملات انجام شده در طول یک فصل اصطلاحا گزارش فصلی گفته میشود. اما ترتیب معاملات فصلی آژانس های هواپیمایی کاملاً تخصصی است و باید با جزئیات کامل درباره آنها صحبت کنیم.
تمام خدمات پولی از قبیل فروش بلیط داخلی و یا خارجی، صدور بیمه مسافرتی، رزرو هتل و تورها که توسط آژانسهای هواپیمایی انجام میشوند، بخشی از معاملات فصلی گزارش شدنی هستند. حتی فروش بلیطهای چارتری نیز شامل این قانون است. این گزارشها باید به شکل الکترونیکی و از طریق سامانه رسمی سازمان مالیاتی کشور Tax.gov.ir انجام پذیرد. اگر به خدمات مشاوره و دفاع مالیاتی در زمینه معاملات فصلی آژانس های هواپیمایی نیاز دارید، کافی است با تیم کارشناسی آرکاتکس تماس بگیرید. اما در این گزارشهای فصلی چه میگذرد و قرار است تا چه نوع جریانهایی را در معاملات فصلی گزارش کنید؟

اطلاعات کلیدی در گزارش فصلی آژانس هواپیمایی
شرکتهای آژانس مسافرتی بر پایه خدمات هواپیمایی موظف هستند که در پایان هر فصل گزارشی کامل از معاملات فصلی خود را برای سازمان امور مالیاتی کشور ارسال کنند. این گزارش در واقع نوعی اظهارنامه معاملات فصلی است که برای تنظیم آن و ارسال به سازمان امور مالیاتی به اطلاعات کلیدی و تاثیرگذاری نیاز دارید. مواردی مانند:
- جمع کل مبلغ فروش آژانس شامل مجموع ارزش تمام بلیطها و خدمات فروخته شده در آن فصل
- کل مبلغ مالیات بر ارزش افزوده وصول شده از مشتریان
- درج اطلاعات کامل طرف معامله در صورت حقیقی بودن که شامل اطلاعاتی از قبیل نام و کد ملی و… است. اما در صورتی که معامله با شخص حقوقی بسته شده، درج اطلاعات شرکتها مانند شناسه ملی الزامی است.
نگاهی به نحوه ثبت و صدور بلیط در آژانسهای هواپیمایی
درج تمام اطلاعات مالی بلیطهای فروخته شده و خدمات وابسته به آنها مهمترین بخش گزارش فصلی آژانسهای هواپیمایی است. لذا مهم است که نحوه ثبت و صدور بلیط به روش مکانیزه را با نگاه موشکافتری بررسی کنیم:
- آژانس باید از اتحادیه بینالمللی حمل و نقل هوایی (IATA) یا مستقیم از ایرلاینهای داخلی مجوز بگیرد تا به سامانه GDS متصل شود.
- فرایند رزرو و صدور بلیط با درج اطلاعات مبدا، مقصد، تاریخ و تعداد مسافران در GDS کامل میشود. سپس میتوان مقایسه قیمتها، کلاسهای پروازی و قوانین کنسلی را مطرح کرد.
- مسافر با وارد کردن اطلاعات دقیق اعم از نام، نام خانوادگی، تاریخ تولد و شماره گذرنامه و… بلیط خود را رزرو کرده و یک شماره ۱۳ رقمی منحصر به فرد با عنوان Tiket Number به او اختصاص داده میشود.
این پروسه برای صدور بلیط مکانیزه در آژانسهای هواپیمایی است. اما اطلاعاتی که برای صدور بلیط مسافر در سامانه ثبت میشود (خصوصاً کد ملی برای پرواز داخلی و شماره گذرنامه برای پرواز خارجی) دقیقاً همان اطلاعاتی است که باید در گزارش معاملات فصلی آژانس های هواپیمایی اعلام گردد.
کمیسیونها و درآمدهای آژانس هواپیمایی
گزارش معاملات فصلی آژانس های هواپیمایی برای شفافسازی درآمدهای فصلی این شرکتهای خدمات هواپیمایی است. از طرفی کمیسیونها اصلیترین منبع درآمد هر آژانس هستند. مانند:
- کمیسیون پایه:درصدی از قیمت بلیط است که ایرلاین مستقیماً به آژانس میپردازد.
- کمیسیون افزایشی:ایرلاینها معمولاً برای تشویق آژانسها به فروش بیشتر، در صورت عبور از سقف فروش مشخص، درصد کمیسیون بالاتری را پرداخت میکنند.
- سود حاصل از بازاریابی:درآمد حاصل از فروش بلیط با قیمتی کمی بالاتر از قیمت اصلی است. این روش بازاریابی معمولاً در فروش بلیطهای چارتری حاصل شده و بخشی از درآمدهای آژانس است.
کارمزد خدمات دیگر:هر آژانس هواپیمایی علاوهبر درآمد حاصل از کمیسیون فروش بلیط، کانالهای درآمدزایی دیگری از قبیل کارمزد رزرو هتل، بیمه مسافرتی، صدور ویزا و… نیز دارد. تمامی این کارمزدها نیز بخشی از درآمد آژانس هستند.
تمام درآمدهای حاصل از کمیسیون یا بازاریابیها، جزء درآمد شرکت هواپیمایی محسوب شده و مشمول مالیات بر درآمد هستند. برای همین باید تمامی این درآمدها در گزارش معاملات فصلی آژانس های هواپیمایی قید شده و مالیات بر درآمد آن طبق قانون مالیاتهای مستقیم ۲۵ درصد برای اشخاص حقوقی محاسبه گردد. البته اجاره، حقوق پرسنل، هزینههای GDS و… همگی جزو هزینههای قابل قبول شرکت هستند.
روش درج بلیط در گزارش معاملات فصلی آژانس های هواپیمایی
روش ثبت بلیط هواپیما در معاملات فصلی آژانسها از چالشهای حسابداری است. اما این قضیه تقریباً ساده است و کافی است نوع بلیطهای فروخته شده را بررسی کنید تا به راحتی روش ثبت آنها در گزارش فصلی را پیش بینی نمایید. در آژانسهای هواپیمایی دو نوع بلیط فروخته میشود:
- بلیطهای شناور
- بلیطهای چارتری

روش درج بلیط شناور در معاملات خطی
بلیط شناور همان بلیطی است که مستقیم توسط ایرلاینها در نظر گرفته شده است و آژانس صرفا نقش یک واسطه را بازی میکند. در نهایت بابت فروش بلیط درصدی به عنوان کمیسیون برمیدارد و مابقی وجه را به حساب ایرلاین واریز خواهد کرد. در این نوع بلیط درآمد آژانس صرفاً از نوع کمیسیونی است. لذا در معاملات فصلی ماده ۱۶۹ قانون مالیاتهای مستقیم رد میشود. همچنین باید حق العملکاری را برای ثبت این نوع بلیطها در نظر بگیرید.
روش درج بلیط چارتر (بازاریابی) در معاملات فصلی
در شرایط فروش بلیط چارتری کل ماجرا متفاوت است. در این حالت تمام بلیط با قیمت پایه و حتی ارزانتر توسط خود آژانس خریداری شده تا بعدها با بازاریابی و قیمت بالاتر بفروشد. سود حاصل از فروش بلیط برای مشتری مستقیم به حساب آژانس هواپیمایی میرود. لذا در هنگام ثبت این نوع بلیطها در گزارش معاملات فصلی آژانس های هواپیمایی نباید گزینه حق العملکار را فعال کنید.
جرایم مالیاتی مربوط به گزارش فصلی آژانس مسافرتی
تنظیم گزارش معاملات فصلی آژانس های هواپیمایی الزامی است. حتی آژانسها باید در مورد مقرر نهایتاً تا ۴۵ روز پس از پایان فصل این گزارش را ارسال نمایند. در صورت عدم تنظیم گزارش و یا تاخیر در ارسال گزارش جرایمی پیش بینی شده است. پس از پایان هر فصل مودیان که همان آژانسهای مسافرتی هستند تا ۴۵ روز فرصت دارند که گزارش فصلی خود را تکمیل کرده و ثبت کنند. کل مبادلات خدماتی، خرید و فروشها و در کل درآمدهای آژانس در پایان سال به شکل اظهارنامه تکمیل میگردد. اظهارنامه مالیاتی پایان سال نباید هیچ تفاوتی با مجموع چهار فرم فصلی داشته باشد. حتی تاخیر در ارسال گزارش فصلی نیز موجب اعمال جریمه است. این جرایم به قرار زیر هستند:

جریمه تاخیر در ارسال اظهارنامه معاملات فصلی آژانس هواپیمایی
در پایان هر فصل فقط تا ۴۵ روز فرصت دارید که معاملات فصلی آژانس های هواپیمایی را تنظیم کرده و ارسال کنید. در صورت تاخیر مشمول جریمهای معادل 2 درصد از کل مبلغ معاملات آن فصل خواهید شد.
جریمه عدم ارسال اظهارنامه معاملات فصلی
عدم ارسال اظهارنامه گزارش معاملات فصلی یک اقدام غیرقانونی است و به نوعی فرار مالیاتی تلقی میشود. اگر از ارسال گزارش معاملات فصلی آژانس های هواپیمایی سر باز زنید، معادل ۱۰ درصد از کل مبلغ معاملات انجام شده در آن فصل جریمه خواهید شد.
جریمه تخلف برای محاسبه یا پرداخت مالیات بر ارزش افزوده
سازمان امور مالیاتی نسبت به دریافت مالیات بر ارزش افزوده بسیار حساس است. عدم درج و اخذ مالیات بر ارزش افزوده جریمهای معادل ۲ درصد از کل فروش فصل بدون احتساب مالیات را دارد. همچنین جریمه عدم صدور صورتحساب با صدور صورتحسابهای غیرقانونی معادل 1 درصد از کل مبلغ معامله است.
جریمه عدم تسلیم اظهارنامه مالیات بر درآمد
اگر اظهارنامه مالیات بر درآمد یا همان مالیات عملکرد را تنظیم نکرده و ارسال نکنید، سازمان امور مالیاتی میتواند کاملاً الزام آور درآمد شما را برآورد کرده و مالیات به همراه جریمه را مطالبه کند. جریمه نیز معادل ۳۰ درصد از مالیات قطعی شده به علاوه جریمه تاخیر در ماه است.
سخن پایانی: توصیههایی برای جلوگیری از جرایم معاملات فصلی آژانس های هواپیمایی
جریمه تاخیر و یا تناقض در گزارش معاملات فصلی آژانس های هواپیمایی قابل توجه است و گاهاً مستلزم هزینههای سنگین است که مستقیم از درآمد آژانس محاسبه میشود. اما با رعایت چند توصیه به راحتی میتوانید از این جرایم جلوگیری کنید. مانند:
- از نرمافزارهای حسابداری یکپارچه با قابلیت دریافت اطلاعات خودکار از GDSاستفاده کنید.
- همواره نام و نام خانوادگی و خصوصاً کد ملی و یا شماره گذرنامه را کاملاً دقیق و بدون غلط در سیستم رزرو وارد کنید.
- یک تقویم مالیاتی تهیه کرده و همیشه آن را به روز نگه دارید.
- آرشیو منظم اسناد و مدارک تدارک ببینید.
مدیریت مالی و مالیاتی یک آژانس هواپیمایی نیازمند دقت، نظم و آگاهی از آخرین قوانین است. برای تنظیم گزارش معاملات فصلی آژانس های هواپیمایی کافی است تا با تیم کارشناسی آرکاتکس تماس گرفته و مشاوره شوید.
